Mycelium-wallet herstellen: herstelzin, PDF-back-up of oude telefoon

In deze gids leest u stap voor stap hoe u een Mycelium-wallet herstelt, met of zonder de oorspronkelijke telefoon.

De app is weg, de telefoon is kapot of de PIN wil u niet meer te binnen schieten, en ergens daarachter staat uw bitcoin. Of u er weer bij kunt, hangt van één ding af: wat u nog heeft. Neem, voordat u iets opnieuw installeert of begint te gokken, twee minuten om te begrijpen hoe Mycelium uw munten werkelijk bewaart, want een verkeerde eerste stap kan u mogelijkheden kosten.

Uw bitcoin heeft nooit in de app gezeten

Mycelium is een mobiele Bitcoin wallet en een van de oudste die nog altijd veel worden gebruikt. De app heeft uw munten nooit bewaard. Uw bitcoin staat op de blockchain en is daar nog steeds, onaangetast door wat er ook met uw telefoon is gebeurd. Wat de app wel bewaarde, waren uw privésleutels: uw toegang tot die munten.

Daarom vernietigt een verloren telefoon, een verwijderde app of een vergeten PIN op zichzelf niets. Wat telt, is uw back-up, en Mycelium heeft daar twee heel verschillende vormen van gebruikt:

• Een herstelzin van 12 woorden. Standaard voor elk HD-account, het normale accounttype dat Mycelium al jaren aanmaakt. De zin volgt de gangbare standaard BIP-39 en werkt daardoor ook in andere wallets.
• Een PDF-back-up. Single Address-accounts bevatten één vast Bitcoin-adres met een eigen, losstaande privésleutel. Oudere versies van Mycelium lieten u zulke accounts aanmaken, en ook de huidige app laat u er nog een toevoegen door een privésleutel te importeren. Zo’n account wordt veiliggesteld met de versleutelde PDF-back-up van Mycelium: een afdrukbare PDF met de versleutelde sleutel als QR-code, te ontgrendelen met een wachtwoord van 15 tekens dat de app maar één keer heeft getoond. De bijbehorende instructies vroegen u dat wachtwoord in de blauwe vakjes op de afdruk te schrijven.

Dat onderscheid doet ertoe en bepaalt alles hieronder. Een Single Address-account maakt geen deel uit van uw 12 woorden. Herstelt u de zin, dan komen uw HD-accounts terug en verder niets.

Voordat u iets probeert

Opent de app nog, op welk apparaat dan ook, maak dan nu een back-up via het back-upmenu van de app en schrijf de woorden op papier. Doe dat voordat u de app bijwerkt, opnieuw installeert of ermee gaat experimenteren. Loop daarbij ook alle accounttypen na: Single Address-accounts en los geïmporteerde privésleutels hebben een eigen back-up nodig. Controleer die back-up voordat u appgegevens verwijdert; de 12 woorden herstellen alleen de HD-accounts die ervan zijn afgeleid.

Opent de app niet, schrijf dan op wat u nog weet: waar de zin opgeschreven kan zijn, welke woorden u zich herinnert, of er ooit een PDF is geweest en ongeveer wanneer u de wallet heeft aangemaakt. Oude aantekeningen, kluizen, archiefkasten, wachtwoordmanagers en back-ups van vorige telefoons zijn de gebruikelijke vindplaatsen. Mensen vinden back-ups terug in laden waar ze al jaren niet meer in hadden gekeken.

Twee veiligheidsregels tijdens het zoeken. Download Mycelium alleen uit de officiële appstores of via wallet.mycelium.com. Er bestaan namaakapps die juist bedoeld zijn om mensen te vangen die midden in een herstel zitten. En voer uw herstelzin nooit in op een website, in een ‘checker’ of in een formulier. Geen enkele legitieme dienst vraagt er online om.

U heeft uw herstelzin van 12 woorden: zo herstelt u uw wallet stap voor stap

Met de zin in handen is de rest routinewerk. Het herstel duurt ongeveer vijf minuten:

• Installeer de Mycelium-app uit de officiële appstore op uw (nieuwe) telefoon.
• Open de app en kies ‘Restore Backup’ in plaats van ‘Create New’.
• Kies hoeveel woorden uw herstelzin telt en voer de 12 woorden in de oorspronkelijke volgorde in. Mycelium accepteert ook zinnen van 18 en 24 woorden als de uwe uit een andere wallet komt. Laat het vakje voor een passphrase (in de Nederlandstalige app: ‘Ik heb een wachtwoord’) uitgevinkt, tenzij u zeker weet dat u er zelf een heeft ingesteld: een normale Mycelium-back-up bevat nooit een passphrase, en een passphrase is niet uw PIN.
• Stel een nieuwe PIN in wanneer de app daarom vraagt.
• Laat de app synchroniseren. Uw accounts, adressen en saldo worden van de blockchain geladen.

Wordt een woord tijdens het typen niet automatisch aangevuld, dan heeft u uw briefje waarschijnlijk verkeerd gelezen: elk geldig woord komt uit de vaste BIP-39-woordenlijst van 2.048 woorden, en ‘buiId’ met een hoofdletter i staat daar simpelweg niet in. Kijk het handschrift opnieuw na voordat u aanneemt dat de zin fout is.

Eén waarschuwing, bewust herhaald: typ die woorden alleen in de Mycelium-app, nooit in een browser.

U heeft de oude PDF-back-up

Dan staan uw munten in een Single Address-account en is de route via de herstelzin niet van toepassing. Open Mycelium, ga naar de functie voor cold storage, scan de versleutelde QR-code uit de PDF en voer het wachtwoord van 15 tekens in, samen met het controleteken (de checksum), precies zoals het in de blauwe vakjes staat. De app ontsleutelt de privésleutel en toont het saldo; van daaruit kunt u de munten uitgeven of verplaatsen.

Deze route kan op twee manieren mislukken: de afgedrukte QR-code is vervaagd of beschadigd, of een paar tekens van het wachtwoord van 15 tekens ontbreken of zijn onleesbaar. In beide gevallen gaat het om een afgebakend probleem, niet om een doodlopende weg (hoe minder tekens er ontbreken, hoe kleiner de zoektocht), en beide zijn zaken die een professionele hersteldienst vaak kan oppakken.

Een met BIP-38 versleutelde privésleutel

Mycelium kan ook privésleutels gebruiken die volgens BIP-38 met een passphrase zijn versleuteld, bijvoorbeeld van een paper wallet. Zo'n sleutel is 58 tekens lang en begint altijd met 6P; zonder de passphrase is hij niet te gebruiken. Heeft u de versleutelde sleutel nog maar bent u de passphrase vergeten, dan kunnen kandidaat-passphrases systematisch worden getest. BIP-38 maakt elke poging bewust traag, dus hoe preciezer u zich herinnert hoe de passphrase eruitzag, hoe kansrijker de zoektocht. Ook zo'n sleutel hoort bij één adres en valt buiten uw 12 woorden.

U bent uw PIN vergeten

Uw bitcoin is niet weg. De PIN vergrendelt alleen de app op die ene telefoon en beschermt niets op de blockchain.

Met uw 12 woorden kunt u de HD-accounts op een andere vertrouwde telefoon herstellen en een nieuwe PIN instellen, terwijl de oorspronkelijke app blijft staan. Installeer de app op de oorspronkelijke telefoon pas opnieuw nadat u de back-ups van elk account heeft gecontroleerd, ook die van eventuele Single Address-accounts of los geïmporteerde sleutels. Mycelium heeft ook een ingebouwde PIN-reset, maar die laat u bewust ongeveer zeven dagen wachten voordat de PIN wordt verwijderd, als bescherming tegen een dief die uw telefoon in handen heeft. Die reset is alleen beschikbaar als de PIN zo is ingesteld dat hij te resetten is, en dat is standaard het geval; anders meldt de app dat herstel vanaf uw back-up de enige mogelijkheid is.

Heeft u uw woorden NIET, stop dan. Verwijder de app niet, wis de appgegevens niet en reset de telefoon niet. Die werkende app is op dit moment de enige kopie van uw sleutels. Gebruik desnoods de wachttijd van de PIN-reset, en maak een back-up zodra u weer toegang heeft.

U heeft hersteld, maar het saldo staat op nul

Meestal zijn de munten niet verloren. Loop deze oorzaken een voor een na:

De munten stonden in een Single Address-account. De herstelzin bouwt alleen HD-accounts opnieuw op. Stond uw bitcoin op zo’n losse sleutel, dan verschijnt hij niet na een herstel met de zin: voor die sleutel heeft u de PDF-back-up of het oorspronkelijke apparaat nodig. Zoek in uw oude papieren naar een PDF voordat u conclusies trekt.

Het account hoorde bij een hardware wallet. Mycelium kon rechtstreeks uitgeven vanaf een Trezor, Ledger of KeepKey. De sleutels van zo'n account staan op dat apparaat en niet in Mycelium, dus uw Mycelium-herstelzin brengt het niet terug. Daarvoor heeft u de herstelzin van het apparaat zelf nodig, plus een eventuele passphrase; zie onze gidsen over het herstel van een Trezor en een Ledger.

De munten stonden nooit in Mycelium zelf. Mycelium kan een los adres of een xpub als watch-only account toevoegen. Zo'n account toont saldo en transacties, maar bevat geen privésleutels en kan dus niets ondertekenen; de sleutels zitten in de wallet waar dat adres of die xpub vandaan kwam. Ziet u het saldo op een oude telefoon nog wel in een watch-only account, dan bewijst dat dus niet dat u er nog bij kunt.

De zin is geldig, maar niet de juiste. BIP-39-zinnen bevatten een checksum: het laatste woord wordt deels door de andere bepaald, zodat de meeste typfouten meteen worden afgewezen. Maar heeft u door de jaren heen meer dan één zin bewaard, bijvoorbeeld van een testwallet of van een wallet die u ooit aanmaakte en weer liet liggen, dan kunt u een volkomen geldige zin herstellen waarop nooit tegoed heeft gestaan. Een lege wallet na een foutloos herstel kan betekenen dat er ergens nog een andere zin bestaat.

Er is per ongeluk een passphrase toegevoegd. Mycelium waarschuwt in de eigen helptekst over ontbrekende munten voor een herstel waarbij de PIN als passphrase is ingevuld: een verkeerde passphrase geeft geen foutmelding, maar opent een andere, lege wallet. Herstel opnieuw met alleen de woorden.

De munten staan in een tweede account. Had de oude wallet meer dan ‘Account 1’, dan maakt het herstel de extra accounts niet vanzelf opnieuw aan. Volgens de helptekst van Mycelium gaat u naar het tabblad ‘Accounts’ en maakt u een nieuw account aan om ze terug te vinden.

De adressen liggen voorbij de gap limit. Mycelium kijkt maar 20 adressen vooruit. Zijn er munten binnengekomen via andere programma’s, dan controleert de optie ‘Gap Limit verhogen’ eenmalig 200 adressen op alle actieve accounts.

De app heeft nog niet gesynchroniseerd. Zonder verbinding met de server kan Mycelium zelfs 0 BTC tonen. Geef de app tijd op een stabiele verbinding. Kent u een van uw oude ontvangstadressen, zoek het dan op via mempool.space: dat laat, onafhankelijk van welke app dan ook, zien of de munten er nog staan. Onze pagina over een saldo van nul na herstel behandelt hetzelfde probleem bij andere wallets.

Uw herstelzin is onvolledig of wordt afgewezen

Hier houdt doe-het-zelf op en begint systematisch werk. De wiskunde maakt gedeeltelijk herstel realistisch: elk ontbrekend woord heeft precies 2.048 kandidaten uit de BIP-39-woordenlijst. Eén ontbrekend woord betekent 2.048 mogelijkheden, en die werkt een computer in seconden af. Vier ontbrekende woorden betekenen in theorie zo’n 17,6 biljoen combinaties, maar de checksum schrapt het merendeel daarvan nog voordat het echte testen begint, en als bekend is op welke posities de woorden ontbreken, wordt de zoekruimte nog kleiner.

Wij nemen Mycelium-zaken aan met een ongeldige herstelzin (een verkeerd woord, een verkeerde volgorde, een checksumfout) of een onvolledige herstelzin waarin maximaal vier woorden ontbreken: dat is het bereik waarbinnen wij werken. De zoektocht draait systematisch op GPU-hardware, op machines die nooit met internet verbonden zijn, en nooit voordat het contract is getekend. Eenvoudige zaken zijn in enkele dagen opgelost; moeilijke kunnen weken duren. Wat we niet kunnen, is een uitkomst beloven: de haalbaarheid hangt volledig af van hoeveel er van de zin over is en wat u zich verder nog herinnert.

Onze gids over het terugvinden van een ontbrekend woord in uw herstelzin legt de methode uitgebreider uit. Dezelfde situatie bij andere soorten wallets behandelt onze bredere gids over het herstellen van een Bitcoin wallet.

Wanneer herstel niet mogelijk is

Valse hoop kost meer dan eerlijkheid, dus we zeggen het zonder omwegen. Een volledig verloren herstelzin van 12 woorden, zonder geschreven kopie, zonder PDF en zonder apparaat waarop de app nog staat, kan door niemand worden hersteld. De zin codeert een getal van 128 bits: zonder enig houvast zijn dat 2^128 mogelijkheden, ver meer dan alle computers op aarde samen binnen afzienbare tijd zouden kunnen doorzoeken. Een dienst die iets anders beweert, beschrijft iets wat niet kan.

Een kapotte telefoon is een misschien, geen ja. Staan de appgegevens nog in de opslag van de telefoon, dan is uitlezen op oudere toestellen soms mogelijk, maar moderne Android-versies versleutelen alles, en als de telefoon niet te ontgrendelen is, blijft die deur meestal dicht. Dat vertellen we u liever vooraf dan nadat u er geld aan heeft uitgegeven.

En omdat wanhoop oplichters aantrekt: blockchaintransacties zijn onomkeerbaar, en wij nemen geen zaken aan over gestolen crypto of oplichting. Wij herstellen de toegang voor mensen die nog eigenaar zijn van hun munten.

PIN, wachtwoord of herstelzin: welke heeft u nodig?

Veel mensen komen hier terecht terwijl ze zoeken naar hun ‘Mycelium-wachtwoord’, maar Mycelium heeft geen accountwachtwoord. Er bestaan drie afzonderlijke geheimen, en maar één daarvan bouwt de wallet opnieuw op. De PIN opent de app op één specifieke telefoon en is te vervangen. Het wachtwoord van 15 tekens opent de PDF-back-up van een Single Address-account. De herstelzin van 12 woorden bouwt al uw HD-accounts op elk apparaat opnieuw op. Dat is het geheim dat het meest telt, en het enige dat nooit online mag komen. De optionele passphrase op het herstelscherm is geen vierde geheim dat u kwijt bent: een normale Mycelium-back-up heeft er geen.

Voorkom dat dit opnieuw gebeurt

Bent u weer binnen, verplaats de herstelde munten dan naar een nieuwe wallet met een nieuw aangemaakte herstelzin. Een schone start verdient de voorkeur boven vertrouwen op een back-up die u al eens in de steek liet. Schrijf de nieuwe zin daarna twee keer op papier en bewaar de kopieën op twee aparte plekken, offline. Niet als schermafbeelding, niet in cloudnotities, niet in een conceptmail: alles wat online synchroniseert, kan worden gelezen door wie in dat account binnenkomt. Papier vervaagt en brandt; voor grotere bedragen overleeft een metalen back-upplaat wat papier niet overleeft.

Gaat het bij u om een onvolledige zin, een beschadigde PDF-back-up of woorden waar u niet meer zeker van bent, begin dan met een gratis beoordeling: een eerlijk antwoord op de vraag of het de moeite waard is, voordat u zich ergens aan verbindt. U kunt ook contact met ons opnemen en beschrijven wat u heeft, zonder de woorden zelf mee te sturen. Geen herstel, geen vergoeding, en uw munten gaan nooit door onze handen. Slaagt de zoektocht, dan betaalt u de afgesproken vergoeding apart, zoals in het contract staat; er gaat niets van de wallet af.

Veelgestelde vragen over het herstellen van een Mycelium-wallet

Waarom toont mijn herstelde Mycelium-wallet een saldo van nul?

Een saldo van nul betekent meestal dat u met een andere herstelzin heeft hersteld, of dat uw bitcoin in een Single Address-account stond, waarvoor u de PDF-back-up nodig heeft in plaats van de herstelzin. Zoek een van uw oude walletadressen op in een blockchain explorer voor Bitcoin om te bevestigen dat uw tegoed er nog staat.

Kan ik mijn Mycelium-herstelzin in een andere wallet gebruiken?

Ja. Mycelium gebruikt de BIP-39-standaard voor herstelzinnen, dus u kunt de zin in veel compatibele wallets herstellen. Verschijnt uw saldo na het herstel niet, controleer dan of het juiste derivatiepad is gekozen.

Kan ik een Mycelium-wallet herstellen zonder de herstelzin?

Herstel kan nog mogelijk zijn als u een PDF-back-up van een Single Address-account heeft, toegang heeft tot een apparaat waarop de wallet geïnstalleerd is, of als er maar enkele woorden van de herstelzin ontbreken. Zonder enige back-upinformatie is herstel van de wallet over het algemeen niet mogelijk.

Kan ik het wachtwoord van mijn Mycelium-wallet herstellen?

Mycelium heeft geen accountwachtwoord dat u kunt herstellen. De geheimen die kwijt kunnen raken, zijn de PIN van de app, die alleen de app op één telefoon vergrendelt en, als hij zo is ingesteld dat hij te resetten is, na een wachttijd van ongeveer zeven dagen kan worden gereset; het wachtwoord van 15 tekens van een versleutelde PDF-back-up; en de herstelzin van 12 woorden, die HD-accounts zonder enig wachtwoord herstelt. Ontbreken er een paar tekens van het PDF-wachtwoord of zijn ze onleesbaar, dan is een zoektocht naar de ontbrekende tekens soms mogelijk.