Wanneer een herstelzin wordt afgewezen of niet compleet blijkt te zijn, ontstaat al snel de vraag of de wallet nog kan worden hersteld. Eén ontbrekend woord, meerdere onzekere woorden of een melding dat de herstelzin ongeldig is, betekent niet automatisch dat de crypto definitief verloren is.
Of herstel mogelijk is, hangt vooral af van de oorspronkelijke wallet, wat er precies ontbreekt of onzeker is en welke gegevens nog beschikbaar zijn. Ontbreken één of enkele woorden of staat een deel mogelijk in de verkeerde volgorde, dan kan gericht technisch onderzoek soms uitkomst bieden.
Wordt de herstelzin wel geaccepteerd maar lijkt de wallet leeg, dan is er meestal iets anders aan de hand. Mogelijke oorzaken zijn een aanvullende passphrase, een afwijkend derivation path, een ander account of het verkeerde netwerk.
Wat is een herstelzin precies?
Een herstelzin, ook wel recovery phrase of seed phrase genoemd, bestaat bij veel moderne wallets uit 12 of 24 woorden. Andere aantallen woorden en herstelmethoden komen echter ook voor, vooral bij oudere wallets of wallets die een eigen seedformaat gebruiken.
Bij veel moderne HD-wallets wordt de herstelzin omgezet in een seed. Daaruit worden vervolgens de private keys en walletadressen afgeleid. Niet iedere wallet gebruikt hiervoor dezelfde standaard. Een afwijkend aantal woorden is daarom niet automatisch fout, maar moet worden beoordeeld in combinatie met de oorspronkelijke wallet en walletsoftware.
Voor correct herstel zijn onder meer belangrijk:
- de exacte woorden;
- de juiste volgorde;
- de gebruikte woordenlijst en walletstandaard;
- een eventuele aanvullende passphrase;
- compatibele walletsoftware.
Een kleine afwijking kan ervoor zorgen dat de herstelzin wordt afgewezen of dat een andere wallet met andere adressen wordt geopend.
Waarom werkt een herstelzin soms niet?
Wanneer een wallet een melding geeft zoals ‘ongeldige herstelzin’ of ‘recovery phrase incorrect’, betekent dit meestal dat de ingevoerde woorden niet voldoen aan het formaat dat de wallet verwacht.
Veelvoorkomende oorzaken zijn:
- een typefout of verkeerd gespeld woord;
- een woord dat niet in de gebruikte woordenlijst voorkomt;
- een ontbrekend of extra woord;
- woorden die in de verkeerde volgorde staan;
- een verkeerd aantal woorden;
- een herstelzin uit een andere taal of walletstandaard.
Bepaalde herstelzinnen, waaronder BIP39-herstelzinnen, bevatten een ingebouwde controle in de vorm van een checksum. De woorden kunnen afzonderlijk correct zijn, terwijl de combinatie toch niet aan deze controle voldoet.
Steeds verschillende woorden en volgordes proberen levert zonder een gerichte aanpak meestal weinig op. Eerst moet duidelijk zijn welke wallet is gebruikt en over welke woorden of posities twijfel bestaat.
Een foutmelding betekent dus dat de ingevoerde gegevens niet overeenkomen met wat de walletsoftware verwacht, maar niet automatisch dat herstel onmogelijk is.
Eén of meerdere woorden van de herstelzin missen
Het ontbreken van één woord uit een herstelzin is een situatie die wij regelmatig tegenkomen. Omdat veel herstelzinnen vaste woordenlijsten en controlestructuren gebruiken, kan technisch worden onderzocht welke woorden op de ontbrekende positie mogelijk zijn.
Ook wanneer meerdere woorden ontbreken of onzeker zijn, kan onderzoek soms nog mogelijk zijn. De haalbaarheid hangt onder meer af van:
- het aantal ontbrekende of onzekere woorden;
- de posities van deze woorden;
- het totale aantal woorden;
- de oorspronkelijke wallet en walletstandaard;
- een bekend openbaar walletadres;
- mogelijke woorden, letters of delen die nog leesbaar zijn.
Hoe meer woorden en posities onzeker zijn, hoe groter het aantal mogelijke combinaties. Het onderzoek wordt daardoor snel complexer, maar herstel is niet automatisch uitgesloten.
Bewaar de oorspronkelijke notitie of back-up zoals u die heeft aangetroffen. Verbeter woorden niet op eigen initiatief en schrijf onduidelijke letters niet over zonder ook het origineel te bewaren. Voer herstelwoorden bovendien niet in op onbekende websites of in niet-vertrouwde software. Wie over de volledige herstelzin beschikt, kan mogelijk toegang krijgen tot de wallet.
Herstelzin geaccepteerd, maar wallet lijkt leeg
Het kan ook gebeuren dat de herstelzin zonder foutmelding wordt geaccepteerd, maar dat de geopende wallet geen saldo toont of alleen onbekende adressen laat zien. De herstelzin wordt dan technisch geaccepteerd, maar opent mogelijk niet de wallet die u verwacht.
Dit is een ander probleem dan een herstelzin die als ongeldig wordt afgewezen.
Aanvullende passphrase vergeten of verkeerd ingevoerd
Sommige wallets gebruiken naast de herstelzin een aanvullende passphrase, vaak informeel het ‘25e woord’ genoemd. Deze passphrase hoeft niet letterlijk uit één woord te bestaan: ook letters, cijfers, tekens en spaties kunnen onderdeel zijn van de passphrase.
Bij wallets die deze functie ondersteunen, vormen de herstelzin en de exact ingevoerde passphrase samen een afzonderlijke wallet. Zelfs één afwijkend teken, een extra spatie of een verschil in hoofdletters kan daardoor andere walletadressen opleveren.
De walletsoftware geeft hierbij meestal geen foutmelding. Een andere passphrase opent simpelweg een andere, technisch geldige wallet. Die wallet lijkt doorgaans leeg, omdat de crypto op de adressen van de oorspronkelijke combinatie staat.
Wanneer de herstelzin wordt geaccepteerd maar u onbekende adressen of geen saldo ziet, kan een vergeten of verkeerd ingevoerde aanvullende passphrase daarom de oorzaak zijn.
Ander derivation path, netwerk of account
Wordt geen aanvullende passphrase gebruikt, dan kan de oorzaak onder meer liggen bij:
- een ander derivation path;
- een verkeerd netwerk of account;
- accounts die nog niet opnieuw zijn toegevoegd;
- een andere walletconfiguratie dan bij de oorspronkelijke wallet;
- een synchronisatie- of weergaveprobleem.
Wallets kunnen verschillende derivation paths gebruiken om adressen uit dezelfde seed af te leiden. Ook kan een wallet standaard alleen het eerste account tonen, terwijl de crypto eerder op een ander account of adrestype stond.
Een bekend openbaar walletadres of een eerdere transactie kan helpen om vast te stellen of de juiste wallet is geopend. Kijk daarbij niet alleen naar het nieuwe ontvangstadres dat de wallet op dat moment toont. HD-wallets kunnen meerdere ontvangstadressen genereren en voor nieuwe ontvangsten een ander adres tonen.
Komt een bekend adres wel bij de herstelde wallet voor, maar ontbreekt het saldo, dan kan het probleem bij het netwerk, de synchronisatie, het account of de weergave van de wallet liggen.
Alle woorden van de herstelzin kwijt
Wanneer geen enkel woord van de herstelzin meer beschikbaar is en er ook geen andere bruikbare walletgegevens zijn, is herstel in de meeste gevallen niet mogelijk. Alleen een openbaar walletadres of transactieoverzicht is niet voldoende om de herstelzin of private keys te reconstrueren.
Soms zijn er nog andere gegevens waarmee de toegang mogelijk kan worden hersteld, zoals:
- een oud walletbestand;
- een versleutelde of gedeeltelijke back-up;
- een oud apparaat waarop de wallet nog staat;
- een geëxporteerde private key voor één of meer adressen;
- andere walletdata op een computer, telefoon of gegevensdrager.
Controleer daarom welke walletbestanden, back-ups en oude apparaten nog beschikbaar zijn voordat u concludeert dat herstel onmogelijk is.
Verwijder, reset of herinstalleer een oud apparaat niet voordat duidelijk is of daarop nog bruikbare walletdata staat. Ook een wallet die niet meer opent of synchroniseert, kan lokaal nog belangrijke gegevens bevatten.
Wanneer is professionele hulp verstandig?
Professionele hulp kan verstandig zijn wanneer meerdere woorden of posities onzeker zijn, de oorspronkelijke wallet niet bekend is of de herstelzin wel wordt geaccepteerd maar niet de verwachte wallet opent.
Voor een eerste beoordeling zijn meestal alleen deze gegevens nodig:
- de naam van de oorspronkelijke wallet;
- het gebruikte apparaat en besturingssysteem;
- het vermoedelijke jaar waarin de wallet is aangemaakt;
- het aantal ontbrekende of onzekere woorden;
- de exacte foutmelding;
- een eventueel bekend openbaar walletadres;
- informatie over beschikbare back-ups, walletbestanden of oude apparaten;
- de mogelijkheid dat een aanvullende passphrase is gebruikt.
Op basis daarvan beoordelen wij of technisch herstel realistisch is en welk onderzoek daarvoor nodig kan zijn.
Mist u één of meerdere woorden, blijft uw herstelzin ongeldig of opent deze niet de verwachte wallet? Neem dan contact met ons op voor een eerste beoordeling.
Stuur geen herstelwoorden, private keys, wachtwoorden of walletbestanden via e-mail, chat of het contactformulier. Deel gevoelige gegevens pas nadat de overeenkomst is gesloten en de veilige werkwijze is bevestigd.
